هموروئید در کودکان هم رخ میدهد و صرفا این بیماری در بزرگسالان شایع نیست. این عارضه در اثر یبوست مزمن، زور زدن هنگام دفع مدفوع و برخی عادات نادرست در سبک زندگی ایجاد شده و میتواند باعث درد، خارش، خونریزی و ناراحتی کودک شود. آگاهی والدین از علائم اولیه و عوامل خطر بواسیر در کودکان نقش مهمی در تشخیص بهموقع و جلوگیری از پیشرفت بیماری دارد. در موارد شدیدتر اما نیاز به مداخله پزشکی خواهد بود که در این مقاله از سایت خانم دکتر بتول طاهری متخصص جراحی عمومی به بررسی علل، علائم، روشهای تشخیص، درمان و راهکارهای پیشگیری از بواسیر کودکان پرداخته ایم.
بواسیر در کودکان چه تفاوتی با هموروئید بزرگسالان دارد؟
بواسیر در کودکان و هموروئید بزرگسالان در واقع نشانههای مشابهی دارند، اما در برخی جنبهها تفاوتهایی نیز دارند که در ادامه مختصرا بررسی کرده ایم:
1- شیوع هموروئید در کودکان کمتر است
بواسیر در کودکان نسبتا کمتر شایع است نسبت به هموروئید بزرگسالان. این به خاطر تفاوتهای ساختاری بدن و علل احتمالی مربوط به ایجاد بواسیر در دو گروه سنی مختلف است.
2- علت بواسیر در بزرگسالان گسترده تر است
در بواسیر کودکان، علل اصلی شامل کمبود فیبرغذایی و یبوست و یا مشکل مادرزادی روده میباشد. از طرف دیگر، هموروئید بزرگسالان معمولا به علت کمبود فیبر، یبوست و اسهال مزمن مصرف دارو و بیماریهایی مانند دیابت بارداری و زایمان چاقی ایجاد میشود.
✍️ بیشتر بخوانید: شقاق مقعدی بعد از سزارین
3- علائم هموروئید در کودکان خفیف تر است
علائم بواسیر در کودکان مشابه بزرگسالان ولی خفیف تر است و شامل خونریزی مقعدی مختصر، تورم و درد و سوزش در منطقه مقعد است در مقابل، هموروئید بزرگسالان اغلب بالشتک های بزرگ متعدد همراه خونریزی شدید وجود دارد.
4- درمان هموروئید در کودکان کم تهاجمی تر است
درمان بواسیر در کودکان به طور کلی با تغییرات در رژیم غذایی، افزایش مصرف آب، مصرف سبزی میوه ، استفاده از کرمها و مشاوره پزشک متخصص گوارش آغاز میشود. در صورت نیاز، ممکن است جراحی انجام شود. درمان هموروئید بزرگسالان شامل کرمها، داروها، لیزر، جراحی استاپلر میباشد.
Pediatric hemorrhoids are highly uncommon, often secondary to chronic constipation, with a documented prevalence of less than 0.1% to 4.2% in children presenting with anorectal complaints. Initial management is conservatively successful in over 90% of cases, focusing on a high-fiber diet, oral laxatives, and warm sitz baths, reserving surgical hemorrhoidectomy strictly for rare, refractory cases
«هموروئید در کودکان بسیار نادر است و اغلب به دلیل یبوست مزمن ایجاد میشود، به طوری که شیوع ثبتشده آن کمتر از ۰.۱٪ تا ۴.۲٪ در میان کودکانی است که با مشکلات مقعدی مراجعه میکنند. مدیریت اولیه در بیش از ۹۰٪ موارد به صورت درمانهای محافظهکارانه (غیرجراحی) موفقیتآمیز است و بر رژیم غذایی پرفیبر، ملینهای خوراکی و حمام آب گرم (سیتزبث) تمرکز دارد؛ جراحی هموروئیدکتومی تنها برای موارد نادر و مقاوم به درمان ظاهر میشود.»
منبع: ncbi.nlm.nih.gov
علائم هموروئید در کودکان
- خونریزی مقعدی در دفعات مدفوع کردن یا در نمونه مدفوع به صورت قطرهای به رنگ روشن
- تورم و التهاب مقعد کودک که با درد و یا خارش نیز همراه است
- بیرون زدگی ناشی از هموروئید در منطقه مقعدی
- یبوست مزمن و مشکل در تخلیه مدفوع
علت بروز هموروئید در کودکان
در صورت بروز علائم هموروئید در کودک، بهتر است به پزشک متخصص جراحی عمومی مراجعه کرده و تشخیص و درمان مناسب را از او دریافت کنید. همچنین شناخت علت بروز هموروئید در کودکان میتواند به شما در پیشگیری از درگیری کودک تان با این بیماری کمک کند و در پیگیری به موقع درمان هموروئید اهمیت بسزایی داشته باشد.
↲ تغییرات در رژیم غذایی
مصرف غذاهای کم فیبر و کم آب میتواند باعث ایجاد یبوست در کودکان شود. یبوست مزمن باعث افزایش فشار در ناحیه مقعدی میشود و ممکن است باعث تورم و التهاب هموروئید شود.
↲ یبوست مزمن
برخی کودکان ممکن است از یبوست مزمن رنج ببرند که میتواند به علت عوامل مختلفی از جمله تغییرات در رژیم غذایی، کمبود مایعات، مشکلات هورمونی و عوامل روانشناختی و بیماری خاص روده رخ دهد. یبوست مزمن باعث افزایش فشار در وریدهای مقعدی میشود و همینطور ممکن است باعث تشکیل هموروئید شود.
↲ فشار مزمن در ناحیه مقعدی
ممکن است برخی کودکان به دلیل فشار مزمن در ناحیه مقعدی، مانند استفاده طولانی از توالت یا فشار زیاد هنگام مدفوع کردن، هموروئید داشته باشند.
↲ عوامل وراثتی
در برخی موارد، عوامل وراثتی نقشی در بروز هموروئید در کودکان دارند. اگر یکی از والدین هموروئید داشته باشد، احتمال بروز آن در کودک نیز افزایش مییابد.
↲ عوارض بیماریها
برخی بیماریها مانند بیماریهای التهابی روده و مشکلات گوارشی میتواند باعث بروز هموروئید در کودکان شود.
روش های تشخیص هموروئید در کودکان
تشخیص هموروئید در کودکان نیازمند بررسی دقیق توسط پزشک است؛ زیرا بسیاری از بیماریهای ناحیه مقعد میتوانند علائمی مشابه هموروئید داشته باشند. پزشک با بررسی علائم، معاینه و در صورت نیاز انجام آزمایشهای تکمیلی، علت اصلی مشکل را شناسایی کرده و بهترین روش درمان را پیشنهاد میدهد.
| مرحله | روش تشخیص | هدف |
|---|---|---|
| مرحله اول | شرح حال و بررسی علائم | بررسی نشانهها، سوابق پزشکی و عادات غذایی کودک |
| مرحله دوم | معاینه فیزیکی | مشاهده و ارزیابی ناحیه مقعد برای تشخیص اولیه |
| مرحله سوم | آنوسکوپی | مشاهده دقیق داخل کانال مقعد و تأیید تشخیص |
| مرحله چهارم | آزمایشهای تکمیلی | رد سایر بیماریها و یافتن علت علائم مشابه |
| نمونه آزمایشها | آزمایش خون، آزمایش مدفوع، تصویربرداری یا کولونوسکوپی | بررسی مشکلات زمینهای و تشخیص دقیقتر |
راهکار درمان بواسیر در کودکان
درمان هموروئید یا بواسیر در کودکان معمولا شامل ترکیبی از روشهای خانگی درمان بواسیر، تغذیه سالم، داروها و در موارد شدیدتر، روشهای جراحی میشود. در هر صورت، بهتر است قبل از شروع هر نوع درمان، با پزشک متخصص هموروئید و اطفال مشورت کنید تا بهترین راهکار برای شرایط خاص کودک شما تعیین شود. در ادامه، روشهای معمول درمان هموروئید در کودکان را عنوان کرده ایم:
1- داشتن تغذیه سالم را در اولویت قرار دهید
تغذیه مناسب و افزایش مقدار فیبر در رژیم غذایی کودک میتواند کمک کند تا مدفوع نرمتر شود و فشار روی مقعد کاهش یابد. میوهها، سبزیجات، غلات کامل از جمله منابع خوب فیبر هستند.
2- درمان خانگی
شامل نشستن در آب گرم و استعمال وازلین و ژل آلوورا و روغن زیتون مفید است .
3- درمان دارویی برای کنترل خطر هموروئید در کودکان
در موارد شدیدتر هموروئید، پزشک ممکن است داروهای خاصی مانند آنتی هموروئید موضعی یا داروهای تسکین درد تجویز کند. اما استفاده از داروها میبایست تحت نظارت پزشک باشد و باید به دستور و راهنمایی پزشک مصرف شود.
4- جراحی هموروئید در کودکان
در موارد شدید و مقاوم به داروها و روشهای دیگر، ممکن است جراحی لازم باشد که شامل روشهایی مانند بستن هموروئید داخلی با بند الاستیک، خارج کردن هموروئیدها میشود. توجه داشته باشید که جراحی هموروئید با لیزر در کودکان بطور کامل مطالعه و تست نشده و توصیه نمی شود.
راهکارهایی برای پیشگیری از ابتلا کودکان به هموروئید
- مطمئن شوید که کودکان شما میوهها، سبزیجات و غلات کامل را در رژیم غذایی خود دارند. همچنین، مصرف آب کافی نیز برای حفظ رطوبت مدفوع و جلوگیری از یبوست بسیار مهم است.
- به کودکان آموزش دهید که عادت مدفوع منظم داشته باشند. اینکه کودکان به صورت مرتب و به موقع دستشویی کنند، از یبوست جلوگیری میکند.
- به کودکان آموزش دهید تا از زورزدن زیاد هنگام دستشویی و تلاش برای مدفوع کردن خودداری کنند.
- به طور منظمی به کودکانتان فرصتی برای فعالیت بدنی منظم و بازی در فضای باز بدهید.
- به کودکانتان بیاموزید که زمان طولانی نشستن و تحرک نداشتن درست نیست و باید تحرک کافی داشته باشند
- به کودکان آموزش دهید که در هنگام تمیزکاری مقعدی به دقت عمل کنند و استفاده از دستمال بهداشتی نرم و ملایم را توصیه کنید.
- تنش و استرس وارد به فرزندانتان را به حداقل برسانید
چگونه بواسیر در کودکان را کنترل و درمان کنیم؟
هموروئید در کودکان اگرچه نسبت به بزرگسالان شیوع کمتری دارد، اما میتواند باعث ناراحتی و کاهش کیفیت زندگی کودک شود. خوشبختانه در بسیاری از موارد با اصلاح رژیم غذایی، افزایش مصرف آب، درمان یبوست و ایجاد عادات صحیح دفع، میتوان این مشکل را کنترل و حتی از بروز آن پیشگیری کرد. همچنین مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائمی مانند خونریزی، درد یا تورم مقعد اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تشخیص زودهنگام و درمان مناسب میتواند از بروز عوارض بیشتر جلوگیری کند. توجه والدین به سلامت گوارش کودک، مهمترین گام در پیشگیری و مدیریت بواسیر در سنین پایین است.
*~ سوالات متداول درباره درمان هموروئید در کودکان ~*
درمان هموروئید در کودکان معمولاً شامل تغییرات در رژیم غذایی، مصرف مایعات بیشتر، استفاده از کرمها ی موضعی در صورت لزوم، داروهای خوراکی است.
بله، استفاده از کرمهای موضعی با توصیه پزشک میتواند در تسکین علائم هموروئید در کودکان مفید باشد.
در برخی موارد، پزشک ممکن است داروهای خوراکی مانند مسهلها یا داروهای ضد التهاب را تجویز کند تا درمان هموروئید کودکان را یاری کند.
در موارد شدیدتر هموروئید در کودکان که به درمانهای دیگر پاسخ نمیدهند، ممکن است نیاز به جراحی وجود داشته باشد.
بله، با توجه به تغییرات در رژیم غذایی، مصرف فیبر بالا، استفاده از مایعات کافی، جلوگیری از تأخیر در دفع مدفوع و حفظ عادات غذایی سالم، میتوان از هموروئید در کودکان پیشگیری کرد.